"critical thinking, critical reading" dịch là gì ạ?

[chiaki]

Em toàn dùng mấy cái term này bằng tiếng Anh, bây giờ phải dịch sang tiếng Việt chả biết dịch thế nào cả. Các bác giúp em với.

- Có thuật ngữ tương đương bên tiếng Việt không ạ?
- Nếu không có thì dịch critical reading và critical thinking sang tiếng Việt thế nào cho nó xuôi?

Em cảm ơn các bác. :x :x :x

[meat]

critical thinking = tư duy phê phán

[meat]

critical thinking = lối suy nghĩ luôn xem vấn đề có tính hai mặt

[chiaki]

Em thấy dịch thế vẫn không sát nghĩa lắm.

Mà đang dùng tiếng Anh quen rồi, giờ chuyển sang tiếng Việt thấy chẳng xuôi tai gì cả.

[meat]

Chiaki thân mến!
Tôi cũng chỉ tạm dich như vậy theo cách hiểu của tôi về ý nghĩa của cụm từ critical thinking
Bạn hiểu nghĩa của cụm từ này thế nào?

[shinichi]

Tư duy độc lập có phê phán.

[A-tu-la]

Nói chung dịch ăn tiền 4C cứ chuyển ngữ crirical ở dạng tính từ là "phê phán" cho nó giữ vững năng suất.

Cụm của Chiaki dịch là "tư duy/nghĩ/suy nghĩ phê phán, đọc phê phán." Nếu dịch cho biền ngẫu thì là "nghĩ phê phán, đọc phê phán" (cân đối mỗi cụm 3 chữ).

các cụm khác như critical assessments cũng dịch là "đánh giá phê phán," v.v....

anh phản đối chú shinichi thêm từ "độc lập" vào bản dịch vì nó không có trong bản gốc.

Còn bé Chiaki băn khoăn về từ "phê phán" nghe không sát nghĩa, thì tranh thủ nói luôn là "phê phán" ở đây có nghĩa là xem xét một cái gì đấy như là một ý kiến thôi, mà ta còn phải hoài nghi, phải cân nhắc đối chiếu với quan niệm của riêng ta, mà ta cho là ổn, hoặc gần ổn. Và cái mà ta cho là ổn thì là của ta thôi, người khác sẽ lại xem xét nó một cách phê phán.

Nếu mà nghe một người nói rằng chúa trời đã tạo ra thế giới trong 7 ngày, mình tin luôn thì là tư duy/đọc không phê phán. Còn mình cứ bảo lưu đó như là một ý kiến để tham khảo, và đem so sánh với lý thuyết Big Bang, thì là cách làm phê phán. Tất nhiên lý thuyết Big bang cũng phải được đối xử một cách (có) phê phán.

Ở mình ít khi dậy trẻ con tư duy phê phán. Cho nên bọn chúng dần dần mất khả năng này, giống như mèo cho ăn đồ hộp từ bé thì không bắt chuột nữa. Một thực tế rất dễ gặp là mình hay thấy các bài báo, sách vở nói gì vẫn hay tin hoặc tin ở khả năng cao. Thực ra thì tất cả những gì viết trong sách báo đều là quan điểm của tác giả mà thôi. Và vì tác giả không phải là mình, nên đối với mình chỉ là để tham khảo. Còn cái cuối cùng phải là cái của mình, có thể giống hoặc không giống của tác giả.

[shinichi]

À, bác La, thực ra là em tìm cụm từ tương đương bên tiếng việt ( hình như không có thì phải ). Dịch thành tư duy phê phán là hay rồi nhưng mà bản thân từ phê phán trong đầu bà con nó cũng hơi có hướng tiêu cực.

Muốn luyện tư duy phê phán thì cứ vào TL đọc bài với ném đá là ổn :D

[chiaki]

Em cảm ơn các bác. Chắc là sẽ phải lựa chọn 1 trong số phương án dịch bên trên thôi. "Tư duy phản biện" nghe có vẻ xuôi tai nhất nhỉ, nhưng nghĩa thì không thực sự sát, em sẽ cân nhắc thêm.

Về bản chất critical thinking là gì thì em biết rõ. Cái mà em băn khoăn là dịch sang tiếng Việt sao cho đúng nhất và đỡ bị hiểu nhầm thôi. Công nhận mình đọc tiếng Anh quen rồi, đọc là hiểu vấn đề, dịch sang tiếng Việt không có thuật ngữ tương đương nghe cứ tối mù mù. :-)

[after1998]

Theo em thì critical thinking : tư duy phê phán là sát nghĩa nhất.

[pagoda]

critical thinking: Tư duy phê phán
critical reading: đọc với tinh thần phê phán

[Tuanbass]

Thôi để nguyên đi, hiểu thế nào thì hiểu, dịch làm gì...

[Rong]

Đúng rồi, thật ra để diễn đạt cái cụm "critical thinking" bằng 1 từ tiếng Việt là rất khó. Căn bản nó là cách tư duy của phương Tây, của TBCN. Ở mình nó mới chỉ manh nha mấy năm gần đây.
Vì mới như thế, nên biến tướng của nó cũng nhiều. Nhiều ông bây giờ critical theo kiểu "chẳng yêu cái gì, chẳng làm gì, chỉ có tài chửi đổng"... :-o)

[Duke]

critical reading: Đọc hiểu phê phán :D

[Hai mươi ba]

Bên này ĐH mới vào là nó bắt lấy ngay 3 lớp ENG, SPCO với RELI... 3 cái này chung lại là critical thinking đấy ạ ... chứ ko phải đọc hiểu, viết hiểu, phê phán, chửi bởi gì đâu ...

Khẹc khẹc ...

[smileface]

sao ko dịch là: tư duy biện chứng.

[kalique]

Một chút: thinking là cách suy nghĩ, tư duy có thể hiểu là 'óc' hay 'đầu óc'. Vậy dịch là óc phê phán, đầu óc phê phán nghe cũng xuôi ở một số ngữ cảnh.

Read thì là đọc rồi.

Hiểu thì tùy, có thể là nhận thức, ..cảm thụ, nhưng nghe còn không hay bằng hiểu :-)

Dạo này mình câu bài thế :-)

[funnykids]

Lần trước có thằng em em nó học A level, nó phải thi critical thinking. Nó hỏi em nghĩa là gì :D em chỉ trả lời là : kiểm tra tư duy.

[babyface]

[QUOTE=smileface]sao ko dịch là: tư duy biện chứng.[/QUOTE]

Theo tôi nghĩ cái này là sát nghĩa tiếng Việt và xuôi tai nhất.

[frozen1609]

[QUOTE=after1998]Theo em thì critical thinking : tư duy phê phán là sát nghĩa nhất.[/QUOTE]
Hồi tớ học Toe Mr Nghiêm, ngày nào cũng nghe từ này ít nhất là vài lần, hồi mới học cứ ù ù, cạc cạc, chỉ chăm chú vào bài, ko để ý "critical thinking" cụ thể nó là cái j`, hiểu qua loa: phê phán, thế thôi! Nghĩa là lúc nào, đi đâu, nhìn đâu cũng phải phê phán, cố moi móc ra để phê phán, "bới lông tìm vết, vạch lá tìm sâu" :~ Vì học thầy, thấy thầy chê bai VN thôi rồi, nhiều lúc nghe ức đến nghẹn ngào :( , bực cả mình! Khổ cái lỗ tai ghê!

Bây h nghe các bác comment thấy cũng rắc rối phết, theo tớ thì vẫn là "tư duy phê phán", rồi cụ tỉ thế nào thì sẽ xem xét, trình bày sau, kiếm 1 từ để viết bài cái đã.

[IEEE]

Ơ thế "biện chứng" dịch ngược ra tiếng Anh nó là cái gì nhỉ ?

[dukkha]

Biện chứng là dialectic.

dialectic: a way of discovering what is true by considering opposite theories

dialectical materialism: theMarxist theory that political and historical events are due to aconflict of social forces caused by man's material needs.

Nhà IEEE chắc là Việt Kiều hoặc xa tổ quốc quá lâu. Sống ở An Nam ta mà bác không biết dịch "chủ nghĩa duy vật biện chứng" ra 5 thứ tiếng thì hết đường tiến thân. :))

Nhà Frozen học Mr Nghiêm mà không thấm nhuần "critical thinking" nhé. Thầy có dậy tinh thần của "critical thinking" là "bới lá tìm sâu, bới lông tìm vết" để chê bai đâu. Công nhận Mr Nghiêm hay phê phán nhưng toàn phê những cái to như quả mít giữa ban ngày.

Critical thinking dịch là "tư duy phê phán" là đúng và sát nhất rồi.

[Hai mươi ba]

Thế các bác dịch ra làm gì thế, để nguyên vẫn hiểu mà.

[IEEE]

[QUOTE=dukkha]Biện chứng là dialectic.

dialectic: a way of discovering what is true by considering opposite theories

dialectical materialism: theMarxist theory that political and historical events are due to aconflict of social forces caused by man's material needs.

Nhà IEEE chắc là Việt Kiều hoặc xa tổ quốc quá lâu. Sống ở An Nam ta mà bác không biết dịch "chủ nghĩa duy vật biện chứng" ra 5 thứ tiếng thì hết đường tiến thân. :))

Nhà Frozen học Mr Nghiêm mà không thấm nhuần "critical thinking" nhé. Thầy có dậy tinh thần của "critical thinking" là "bới lá tìm sâu, bới lông tìm vết" để chê bai đâu. Công nhận Mr Nghiêm hay phê phán nhưng toàn phê những cái to như quả mít giữa ban ngày.

Critical thinking dịch là "tư duy phê phán" là đúng và sát nhất rồi.[/QUOTE]
Thank củi, nhà kha này triết học có vẻ ngon nhỉ. Critical (phê phán) bên tiếng Tây bản thân nghĩa nó cũng có nghĩa không tốt (negative) nên khi đọc về critical thinking bọn nó thường giải thích ngay từ đầu là critical ở đây không phải theo nghĩa thông thường mà phải hiểu theo nghĩa phân tích, phán đoán,... nên dịch là "tư duy phê phán" thì rất chi là đúng.

[omis01]

Tại sao không dịch là "tư duy phê bình", nghe nó trung tính hơn.

[Ma]

Theo như í của bác MEAT :
critical thinking = lối suy nghĩ luôn xem vấn đề có tính hai mặt

=====>Dịch thử theo hiểu của em là :
critical thinking: "tư duy tích cực"

Nghĩa là xem xét các mặt của 1 vấn đề
mà "tích cực" >< "thụ động" chứ ko phải ><"tiêu cực"

[frozen1609]

[QUOTE=dukkha]Biện chứng là dialectic.
Nhà Frozen học Mr Nghiêm mà không thấm nhuần "critical thinking" nhé. Thầy có dậy tinh thần của "critical thinking" là "bới lá tìm sâu, bới lông tìm vết" để chê bai đâu. Công nhận Mr Nghiêm hay phê phán nhưng toàn phê những cái to như quả mít giữa ban ngày.

Critical thinking dịch là "tư duy phê phán" là đúng và sát nhất rồi.[/QUOTE]

Hê hê, tín đồ của Mr Nghiêm roài :p .

Tớ hỏi mấy thầy rồi: "tư duy phê phán" ~~> duyệt! ;)

[osake]

Definition: http://en.wikipedia.org/wiki/Critical_thinking
Critical thinking consists of a mental process of analyzing or evaluating information, particularly statements or propositions that people have offered as true. It forms a process of reflecting upon the meaning of statements, examining the offered evidence and reasoning, and forming judgments about the facts.
Critical thinkers can gather such information from observation, experience, reasoning, and/or communication. Critical thinking has its basis in intellectual values that go beyond subject-matter divisions and which include: clarity, accuracy, precision, evidence, thoroughness and fairness.
..........
Critical thinking là phân tích vấn, đánh giá một vấn đề để dẫn đến kết luận về vấn đề đó dựa trên các căn cứ, quan sát, lập luận, thảo luận một cách toàn diện, công bằng và xác thực. Các khía cạnh trái ngược của vấn đề gắn với các căn cứ, lập luận của chúng được đánh giá một cách công bằng, tường minh dựa trên những thông tin, quan sát mà người phân tích có được (critical thinker). Kết luận đưa ra luôn được tự bản thân xem xét và đánh giá lại trên cơ sở những thông tin có liên quan thu thập được.
http://www.criticalthinking.org/aboutCT/definingCT.shtml
Critical thinking is, in short, self-directed, self-disciplined, self-monitored, and self-corrective thinking

Thế nên thoát nghĩa nhất vẫn là tư duy độc lập.

Các bác search independent thinking trong wikipedia sẽ kô cho ra kết quả. Search rộng hơn, sẽ cho ra rất it khái niệm về independent thinking trừ link dưới dây
http://www.rit.org/essays/think/independent.html
Tác giả cho rằng independent thinking is not neccesarily critical or rational... nhưng đọc kỹ sẽ thấy ý của tác giả là independent thinking có nghĩa là mang cảm tính (belief, uncritially or irrationally accepted ideas) nhiều hơn là lý tính.. Nhưng về cơ bản cũng rất gần với critical thinking.

Như vậy, có thể hiểu được là independent thinking là từ rất ít được sử dụng trong tiếng Anh, và nếu có được sử dụng thì nghĩa cũng tương tự như critical thinking.
Trong tiếng Việt tư duy đã là lý tính (rational). Cho nên dịch ra là tư duy độc lập là trọn vẹn ý nghĩa và thoát nhất. Tư duy phê phán (nhẹ hơn là phê bình) trong tiếng việt đều mang sắc thái ít nhiều kô tích cực

[osake]

Critical reading thì đơn giản chỉ là đọc hiểu (cho rõ ràng, chính xác, chứ chả có tý phê bình, phê phán nào cả). Các bác tham khảo dưới đây nhé:

http://www.criticalreading.com/critical_reading_thinking.htm

We can distinguish between critical reading and critical thinking in the following way:
Critical reading is a technique for discovering information and ideas within a text.
Critical thinking is a technique for evaluating information and ideas, for deciding what to accept and believe.
Critical reading refers to a careful, active, reflective, analytic reading. Critical thinking involves reflecting on the validity of what you have read in light of our prior knowledge and understanding of the world.

For example, consider the following (somewhat humorous) sentence from a student essay:


[COLOR=Red]Parents are buying expensive cars for their kids to destroy [COLOR=White][COLOR=Lime]them[/COLOR][/COLOR].[/COLOR]

As the terms are used here, critical reading is concerned with figuring out whether, within the context of the text as a whole, "them" refers to the parents, the kids, or the cars, and whether the text supports that practice.

Critical thinking would come into play when deciding whether the chosen meaning was indeed true, and whether or not you, as the reader, should support that practice.
By these definitions, critical reading would appear to come before critical thinking: Only once we have fully understood a text (critical reading) can we truly evaluate its assertions (critical thinking).

[Duke]

Osake: Cái bác nói nó chỉ là một định nghĩa thôi. Người ta có thể đưa ra N định nghĩa cho 1 từ. Nếu dịch sát nghĩa, vẫn phải có từ "phê phán", "phê bình" là đúng rồi. Đọc, hiểu và có thể đưa ra nhận định, nhận xét về vấn đề. Nếu chỉ dịch ra là đọc hiểu thì vừa thiếu vừa thừa, từ critical trong "critical reading" bị thừa, thiếu vì chẳng có gì cho thấy là đọc hiểu. Nếu dịch là đọc hiểu thì nguyên gốc phải là "comprehensive reading" hay "comprehension" mới chính xác.

Tóm lại là thế, có mỗi 1 từ thôi mà các bác bôi mà bôi mèo ra. Dịch lunk ta lunk tunk :D

[osake]

[QUOTE=Duke]Osake: Cái bác nói nó chỉ là một định nghĩa thôi. Người ta có thể đưa ra N định nghĩa cho 1 từ. Nếu dịch sát nghĩa, vẫn phải có từ "phê phán", "phê bình" là đúng rồi. Đọc, hiểu và có thể đưa ra nhận định, nhận xét về vấn đề. Nếu chỉ dịch ra là đọc hiểu thì vừa thiếu vừa thừa, từ critical trong "critical reading" bị thừa, thiếu vì chẳng có gì cho thấy là đọc hiểu. Nếu dịch là đọc hiểu thì nguyên gốc phải là "comprehensive reading" hay "comprehension" mới chính xác.

Tóm lại là thế, có mỗi 1 từ thôi mà các bác bôi mà bôi mèo ra. Dịch lunk ta lunk tunk :D[/QUOTE]

N định nghĩa thì cũng chỉ có 1 nội dung cơ bản để được chấp nhận rộng rãi thôi bác ạ. Hiểu thì ai cũng hiểu nhưng dịch được cho thật thoát nghĩa thì lại kô đơn giản.
Critical thinking trong khoa học, nghệ thuật thì dịch là tư duy phê phán là chính xác. Còn trong ngữ cảnh thông thường mà động cái gì cũng phê bình, phê phán nghe kô phải là tiếng Việt. Còn critical reading thì gắn liền với critical thinking và sẽ có được giải pháp dịch tốt nhất theo ngữ cảnh.

[KHONG]

Anh nghĩ là, dịch thành 'tư duy phản biện'. Critical reading thì là đọc với tư duy phản biện.

[chiaki]

Các bác chịu khó tranh luận về cách dịch nhỉ? Lúc đầu em định dịch survey questionnaire của em ra tiếng Việt để SV dễ làm hơn, nhưng nhìn lại thấy mình dùng nhiều term quá, dịch ra lại càng khó hiểu nên thôi.

Với lại, focus của em là critical reading. Sau này bác nào cần tài liệu có thể contact với em.

Tiện thể share với các bác link này:
http://academic.pgcc.edu/~wpeirce/MCCCTR/annotat1.html

Ở đây có khá nhiều bài báo hay về critical thinking, nhiều bài báo mới của những năm gần đây, cực kỳ useful.